De Koninklijke: eindoordeel

Teleurstellend boek om een aantal redenen. Toegegeven Castien had wat pech. Zijn boek zou eerst De Zes heten (naar het aantal Nederlanders bij Real) maar daar werd deze zomer een stokje voor gestoken. Daar redt hij zich nog wel uit door een beeld te schetsen van het tergend slechte seizoen 2008-2009 (en er zit een interessant boek over sportfysiologie en psychologie verscholen in De Koninklijke.) Maar het steekt erg af bij de historische gedeeltes waar steeds tussen wordt geschakeld. De al dan niet fictieve avonturen van de neven Michél en Ramón, de eerste Barça de ander Real, zijn een andere schakel die eerst een leuk beeld lijken te geven van de Spaanse voetballiefhebber maar Castien wil Michél geforceerd sympathieker over laten komen terwijl het uiteindelijk een kleinzielige Catalaanse knuppel blijkt te zijn (de hele scene waar Ramón in Barcelona door een barman voor fascist wordt uitgemaakt is uiterst gênant en had Castien zijn woonplaats beter kunnen besparen.)

De eerdere vrees komt uit dat er teveel vanuit Cataluña wordt verhaald. Een echt boek over Real zou natuurlijk hoofdzakelijk vanuit Madrid moeten worden verteld. Castien houdt het een tijd vol maar op de helft gaat het toch mis, de moord op Barça-voorzitter Sunyol in 1936 wordt weer opgerakeld, waarom in een boek over Real Madrid? Altijd maar die gluiperige connotatie dat het meer dan een politieke moord om zoiets als voetbal ging (zoals iemand al een keer grimmig-sarcastisch opmerkte: “alsof ze terwijl ze trekker overhaalde hala Madrid! scandeerde.) Wat zou het eens verfrissend zijn om het over de effecten van Franco’s bombardementen op Madrid te hebben of de spelers van Real die niet terugkeerden na de Guerra Civil. Wanneer de standaard Barça-calimero drogredenatie “maar vanaf 1991 presteert Barça beter dan Real” langskomt is de schrijver definitief niet meer te vertrouwen.

Daarbij zijn historische fouten irritant. Madrid is de hoofdstad van Spanje geworden vanuit een beginnend modern idee van centralisatie als een van de principes van de natie-staat. Het idee dat Barcelona ooit serieus aanspraak heeft gemaakt op die status is onzin (Tordesillas, maar vooral Toledo –hoofdstad van Castilla-, Zaragoza –hoofdstad van Navarra- en heel even Sevilla en Valladolid hebben aansprak kunnen maken). Dat Madrilenen daarover een schuldgevoel zouden moeten hebben is compleet van de pot gerukt.

Een andere storende fout is de claim dat Franco bij de wedstrijd Real Madrid – Barcelona (0-5) uit 1974 is geweest. Dat zou een mooie symbolische bijkomstigheid zijn geweest, maar de enige wedstrijden van Real Madrid die Franco bezocht waren de finales van de Copa del Generalisimo. Franco was destijds al doodziek en keek jarenlang als een soort proto-Sport1 verslaafde in zijn paleis continu voetbal. Laat staan dat nooit is vast komen te staan van welke club Franco zelf fan was.

En er zijn kleine fouten. Luis Aragonés speelde nooit voor Real, Santillana’s carrière was niet meteen voorbij toen Butragueño debuteerde (zie zijn heroïsche rol in de UEFA-cup finales van de jaren ’80). Belangrijke zaken worden te snel afgehandeld (het belang van de zevende ECI) of essentiële spelers worden niet behandeld (Velázquez, Amancio, Camacho of nog veel erger, Juanito.)

Sowieso is er teveel geredeneerd vanuit het heden naar het verleden zodat het lijkt alsof er vanaf dag 1 een moordende concurrentie is geweest met Barça. In Spanje wordt aangenomen dat die rivaliteit is geboren met de 11-1 vernedering van Barça door Real in halve finale van de beker van 1943 waar daarvoor vooral Athletic Bilbao de dienst uitmaakte in het Spaanse voetbal. Zo wordt over het algemeen ook de transfer van Di Stefano teveel geanalyseerd na alle schokeffecten die hij teweeg heeft gebracht en met alle daarbij horende projecties (wat dat betreft zal Spanje nooit dichter bij een Dealy Plaza komen.)

Maar wat me eigenlijk nog het meest verbaasd is hoe moeilijk het is om Real Madrid te verhalen in een andere taal dan het Spaans. Het is me wel vaker opgevallen maar nu in boekvorm werd het me definitief duidelijk hoe een belangrijke laag wegvalt (een vergelijkbaar effect als wanneer je Franse filosofie in het Nederlands vertaald.) Een bepaalde magie valt weg waardoor alles op bijna vulgaire wijze, als een soort Voetbal International discours, concreet wordt. Ik word me meteen bewust van die narrige discussies over echte-echte Ajaxfans en andersoortige vraagstukken over authenticiteit maar ik vraag me af of de universele aantrekkingskracht die Real Madrid tegenwoordig pretendeert uit te stralen wel bestaat.

De Koninklijke is het typische product van de hedendaagse Nederlandse voetbaljournalistiek: buitenproportionele aandacht voor randzaken –bobo’s, trainers, voorzitters, clubpolitiek, emoties van toeschouwers en spelers— en weinig puur voetbal. Want wanneer je een boek over Real Madrid schrijft moet het toch gaan over de mythische duik in het stof van Zamora, moet je kunnen omschrijven hoe Molowny voetbalde, moet je verklaren waarom het elftal rond Di Stefano zo goed speelde, moet je de onmogelijke comebacks in Bernabeú centraal plaatsen. Waar is godverdomme de 6-1 tegen Anderlecht? Hoe is het mogelijk dat de laatste drie Champions League triomfen afgedaan worden als “oh ja en toen wonnen ze de Europacup.” Geen enkel drama, geen fantasie, niets van de obsessieve verwondering die bij het onderwerp hoort.

De Derde Wet van Ajax

Wanneer December aanvangt beginnen met het vergooien van titelkansen, bij voorkeur tegen F.C. Utrecht.

De Nieuwe Juanito?

Gisteren weer een van die wedstrijden van Real Madrid in de huisstijl van de laatste vier jaar. Bizar scoreverloop, tegendoelpunten uit dode spelmomenten, bij vlagen briljant spel, gemiste penalty en domme rode kaarten. Dat laatste is natuurlijk het grote nieuws. Cristiano speelde bevlogen, kreeg een penalty mee, nam hem zelf en miste, scoorde daarna toch de 4-2 en nam een ingecalculeerde gele kaart voor de photo opportunity (juichen zonder shirt). Een paar minuten later kreeg hij natuurlijk nog een gele kaart voor een slaande beweging. Ach ja, de moralisten staan vandaag in de rij. Anderen zien handenwrijvend eindelijk de nieuwe Juanito, een embleem, een speler die het haat om te verliezen, met prachtige voorzetten strooit, tegenstanders gek maakt met passeerbewegingen en irritante gebaren en af en toe zijn hoofd verliest. Kortom, cultheld (al is Cristiano een betere voetballer en was Juanito nog veel irritanter. Maar hij kreeg ten minste wel serieuze rode kaarten voor zaken als grensrechters aanvallen, een liggende Mattheüs op zijn hoofd gaan staan.)

Oh ja, en wonder boven wonder, De Mythe de hele wedstrijd op de reservebank. Heerlijk.

WK loting

Van te voren zie ik altijd allerlei rampscenarios voorbijschieten en wanneer de groepen uit de bollen komen denk ik (bijna) altijd: het valt wel mee. Op een of andere manier vormen zich veel makkelijke groepen, een wat moeilijkere en een uitgesproken Groep Des Doods. Deze editie is de laatste duidelijk Groep A met Zuid-Afrika, Mexico, Uruguay en Frankrijk. Dat was meteen de grootste opluchting, dat Frankrijk niet in de groep van Nederland of Spanje terecht is gekomen.

Groep E van Nederland ziet er in eerste instantie positief uit. Maar met Oranje zijn er altijd haken en ogen, vooral wat betreft de manier waarop het aan een toernooi begint. Gaat Oranje uit de startblokken zoals op het laatste EK en WK dan moet de tweede ronde geen probleem zijn. Over de mogelijkheden verder in het toernooi hebben we nog maanden om over te marineren.

Spanje zit in Groep H en heeft na Italië denk ik de makkelijkste groep geloot met Chili, Honduras en Zwitserland. Zeker in de vorm waar in ze nu verkeren. Geen lastige Afrikaanse krachtvoetballers, of verdedigende muren als Portugal of Griekenland, dat is altijd prettig. Het addertje zit in de tweede ronde waarin waarschijnlijk Brazilië of Portugal wacht.

In de bus: De Koninklijke

Vond gisteren het nieuwe boek van Eric Castien in de bus, De Koninklijke: Real Madrid van Di Stéfano tot Van Nistelrooy. Zal het met kritische blik lezen. Moest even slikken toen ik las dat Castien al jaren in Barcelona woont, maar goed, het schijnt dat de comunidad, buiten Madrid zelf, waar het hoogste percentage Real-fans wonen Cataluña schijnt te zijn. Heb inderdaad ooit een wedstrijd Espanyol - Real Madrid bijgewoond wat een veredelde thuiswedstrijd bleek te zijn.

Vooraf wel een essentiële lakmoestest gedaan: hoe beschrijft hij de transfer van Di Stéfano? Als er weer dezelfde onzinverhalen over falend telefoonverkeer in Cataluña op cruciale momenten van de transfer worden verteld gaat het boek rechtstreeks de vuilnisbak in. Het valt gelukkig mee, niet helemaal overtuigend (want teveel ruimte voor Catalaanse samenzweringstheorieën) maar een aardige poging. Ik rapporteer hier vanzelfsprekend met een definitief oordeel wanneer ik het boek uit hem.

El Classico: conclusies

Ik denk dat de term is: een verlies met perspectief. Verwacht weinig technische analyse dit soort wedstrijden zijn vergelijkbaar met een roes. Minimaal verlies, waar van te voren natuurlijk het spook van de 2-6 rondwaarde, daar kan ik mee leven aangezien winnen in Mordor erg moeilijk is. Maar wat knaagt is dat Real gisteren gewoon had kunnen en moeten winnen. Ronaldo miste vroeg in de wedstrijd een kans die hij wanneer hij wedstrijdritme heeft opgedaan tien van de tien keer er in schiet. Verder telde ik drie grote kansen die alledrie door Puyol met bizarre krachtsinspanningen werden geblokkeerd. Aan de ander kant valt hij dan wel dankzij een slimme loopactie van Zlatan. Vervolgens speelde Real nog een lange tijd met een man meer, een situatie waar te weinig mee werd gedaan.

Het perspectief dan? Het verschil tussen beide ploegen, in mei nog te meten in lichtjaren is minimaal geworden. Real speelt serieus voetbal met een solide verdediging en een middenveld dat het veelgeprezen creatieve spel van Barça vrijwel compleet annuleerde (Xavi was gisteren zeer onkarakteristiek onzichtbaar) en zelfs op buitenspel durfde te spelen om zo de ruimtes nog kleiner te maken. Met het probleem Raúl (tijdelijk?) opgelost lijkt zowaar een elftal vorm te krijgen. Wat is twee punten achterstand, wanneer de twee lastigste uitwedstrijden van het seizoen er al opzitten?

El Classico

Zondag 19:00, de jaarlijkse kastijding in Kampf Nou. De mooiste voorbeschouwing vond afgelopen woensdag plaats toen Xavi tegen Benzema ter promotie van het nieuwe spel een potje Barça - Real speelden op FIFA10. 0-3 voor Real. Ik ga er van uit dat de uitslag eerder omgekeerd zal zijn. Het realisme van FIFA blijft immers twijfelachtig. Speel nu ene paar maanden op 09 een lange termijn project met Real Madrid en zit in het vijfde seizoen als trainer (dat is al onmogelijk, ik had halverwege het seizoen moeten zijn ontslagen), Raúl meteen verkocht, Guti na twee seizoenen samen met Gago en daarvoor in de plaats Silva, Negredo en nu Gourcuff gehaald. Maar zelfs op World Class niveau win ik steeds een triplete, niemand behalve angstgegner Sevilla doet me wat. Wel wat legendarische wedstrijden gespeeld, zoals een 1-6 tegen Juventus waar echt alles lukte en een 1-5 tegen Barça in de Copa del Rey halve finale. Zoals gezegd: een fantasiewereld.